Tinh dầu sả chanh - Lemongrass Essential Oil

Giới thiệu

Tinh dầu sả chanh (Cymbopogon citratus) từ lâu đã được sử dụng theo kinh nghiệm truyền thống với mục đích giảm đau và chống viêm trong nhiều bối cảnh văn hóa khác nhau

Tinh dầu Cymbopogon citratus chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học, trong đó citral là thành phần chủ đạo. Citral là hỗn hợp của hai aldehyde đồng phân là geranial và neral, thường chiếm khoảng 65–85% trong tinh dầu.[1]  Ngoài ra, trong tinh dầu C. citratus, các thành phần đáng chú ý khác bao gồm myrcene, borneol , geraniol , geranyl acetate, linalool và nerol [3].

Lợi ích truyền thống

Tinh dầu Sả chanh được sử dụng rộng rãi trong y học dân gian ở một số quốc gia. Ở Singapore, nó được sử dụng để hỗ trợ tiêu hóa, làm giảm các triệu chứng cảm lạnh và cúm, điều trị vết côn trùng cắn. Ở Châu Phi, loài này được sử dụng để điều trị ho, đau đầu, nấm da chân và vết cắt, trong khi ở Ấn Độ để điều trị sốt, kiết lỵ, đau bụng, đau đầu, vết côn trùng cắn và thấp khớp. [3]

Tóm lại, tinh dầu Sả chanh đã ghi nhận các ứng dụng truyền thống như:

• Giảm đau
• Chống viêm
• Hỗ trợ giảm triệu chứng thấp khớp
• Chống co thắt
• Hỗ trợ điều trị đau đầu và đau khớp

Công dụng nổi bật của Tinh dầu Sả chanh

Kháng khuẩn 

Tinh dầu sả chanh có khả năng ức chế nhiều loại vi khuẩn gây bệnh như E. coli, tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) và Klebsiella pneumoniae. [2]

Kháng nấm

Đặc biệt, nó thể hiện hiệu quả kháng nấm vượt trội, nhất là đối với nấm Candida albicans (gây nhiễm nấm miệng, da) và các loại nấm mốc như Aspergillus niger. [1]

Kháng viêm

Các thành phần chính của tinh dầu Sả chanh, tức là citral và neral, đã được chứng minh là có đặc tính chống viêm bằng cách ức chế NF-κB, biểu hiện cytokine gây viêm có thể giảm, dẫn đến làn da cân bằng hơn, ít viêm hơn và mang lại lợi ích chống lão hóa. [3]

Đuổi côn trùng

Tinh dầu sả chanh được đánh giá là một chất đuổi muỗi và côn trùng tự nhiên hiệu quả [3]

Hỗ trợ giảm stress, cải thiện giấc ngủ

Nhờ đặc tính an thần, tinh dầu sả chanh giúp kéo dài thời gian ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ một cách tự nhiên. [4]

Ứng dụng trong mỹ phẩm

Từ những đặc tính kháng khuẩn, kháng viêm và chống oxy hóa, tinh dầu sả chanh có thể được ứng dụng trong:

• Chăm sóc da: kem dưỡng da, lotion, serum chống lão hóa, gel trị mụn, kem trị mụn,...
• Chăm sóc tóc: có thể sử dụng trong Dầu gội và Tonic trị gàu
• Dầu massage toàn thân: Pha loãng tinh dầu sả chanh với dầu nền như dầu dừa, dầu jojoba để massage. Hương thơm giúp thư giãn cơ thể, giảm căng thẳng và làm mềm da.

Do có mùi thơm tươi mát đặc trưng từ citral, nó được dùng làm chất tạo mùi chủ đạo trong sản xuất xà phòng, nước hoa, nước hoa hồng,…

Lưu ý khi sử dụng

• Pha loãng tinh dầu trước khi sử dụng (không nên dùng tinh dầu chưa pha loãng trực tiếp lên da, có thể pha loãng dầu với các loại dầu nền thông dụng).
• Thử kích ứng trước khi sử dụng.
• Để nơi xa tầm tay của trẻ nhỏ.
• Bảo quản tại nơi khô ráo, trong chai thủy tinh tối màu tránh tiếp ánh sáng mặt trời và các nơi có nhiệt độ cao.

Tài liệu tham khảo

[1] Rai, G. K. G., Vineetha, A. N., Prajna, Shetty, V., Nair, A. R., & Gayathri, B. (2024). Aromatherapy with lemongrass oil (Cymbopogon citratus) for pain management: A systematic review. International Journal for Multidisciplinary Research (IJFMR), 6(1), 1-10.

[2] Kusuma, I. Y., Perdana, M. I., Vágvölgyi, C., Csupor, D., & Takó, M. (2024). Exploring the clinical applications of lemongrass essential oil: A scoping review. Pharmaceuticals, 17(2), 159. 

[3] Boukhatem, M. N., Ferhat, M. A., Kameli, A., Saidi, F., & Kebir, H. T. (2014). Lemon grass (Cymbopogon citratus) essential oil as a potent anti-inflammatory and antifungal drugs. The Libyan Journal of Medicine, 9(1), 25431.

[4] Kosgey, S. J., Okoth, J. O., & Juma, B. (2025). Efficacy of lemon and lemongrass essential oils on stress among parents of children with intellectual disabilities. Journal of Health, Medicine and Nursing, 7(1).